Blijft ECB het Japanse scenario volgen?

Japan blijft ook de komende jaren kampen met een extreem hoge overheidsschuld en massale kapitaalinjecties met goedkoop geld door de overheid. Ondanks de gevolgen ervan kopieert de ECB in Europa dit scenario waardoor men nu reeds de toekomst kan voorspellen op het Europese continent binnen 10 jaar.

De Japanse inflatie is sinds vele jaren volledig afwezig, een gegeven wat we pas sinds enkele jaren kennen binnen Europa. Vreemd genoeg lijkt het Japan allerminst te schaden op dit moment doordat de economie er goed draait, de rente er extreem laag staat en de overheid er op grote schaal geld investeert.

De massale overheidsinterventies hadden nochtans een ander doel voor ogen, namelijk de inflatie aanzwengelen en de economie nieuw leven inblazen. Exact hetzelfde scenario voltrekt zich momenteel in Europa waar de ECB ondanks de miljarden euro’s aan investeringen er niet in slaagt de economie te doen heropleven. Hoe langer een dergelijk scenario wordt aangehouden, hoe dieper de economische crisis kan worden.

De Japanse situatie escaleerde in 1989 met een het barsten van een vastgoed-zeepbel na een onafgebroken groei van 40 jaar. De gevolgen hiervan zijn nog steeds niet verwerkt waarbij er sinds decennia sprake is van stagnatie, korte recessies, korte heroplevingen maar vooral een torenhoge schuldgraad.

Het positieve aan de grote overheidsinterventies is het vermijden van grote armoede en het creëren van een goed sociaal vangnet, iets wat ook in Europa doelbewust wordt gedaan. Dit alles zorgt er echter voor dat de financiering hiervan gebeurde en gebeurt door het aangaan van schulden waardoor deze in Japan in de jaren is gestegen tot 250-300% van de jaarlijkse productie. Vergeleken met Griekenland welke zoals gekend failliet is, is dit zelfs nog een pak hoger.

De enigste reden waarom ook Japan geen Grieks scenario doormaakte is doordat de schulden voor meer dan 90% in het bezit zijn van de Japanse bevolking. Hierdoor is het land niet gevoelig aan buitenlandse schuldeisers zoals Griekenland.

Het blijven goedkoop aanbieden van “gratis” geld is echter een permanente maatregel geworden door zowel de Japanse bank als de ECB waardoor het vergeleken kan worden met een drugsverslaafde die elke dag zijn portie heroïne krijgt.

Het deflatiespook welke Japan doormaakte (en wat men absoluut wil vermijden in Europa) zorgt er echter voor dat huishoudens en bedrijven hun uitgaven blijven uitstellen waardoor de economie volledig kan stilvallen op termijn. Aangezien goederen goedkoper worden met de tijd is het dan ook een logisch gevolg dat deze aankopen uitgesteld worden.

Een andere opvallende gelijkenis tussen Japan en Europa zijn de demografische parameters. Terwijl Japan nu reeds kampt met een verouderende bevolking dreigt ditzelfde te gebeuren binnen Europa. Hierdoor krimpt de actieve beroepsbevolking, stijgen de uitgaven maar dalen tezelfdertijd de investeringen. Door het krimpen van de bevolking zijn bepaalde investeringen namelijk niet meer noodzakelijk waardoor de economische groei eronder gebukt gaat. Net deze groei is tezelfdertijd noodzakelijk om de stijgende kosten onder controle te houden.

Enkel immigratie kan dit alles op peil houden, een gegeven welke behoorlijk gevoelig ligt afgaande op de nog steeds actuele vluchtelingencrisis. Een algemene immigratie is echter ook geen oplossing door het ontbreken van de nodige competenties. De algemene opinie omtrent migratie zal de komende jaren in Europa enkel verslechteren waardoor ook dit geen optie is om de problemen op te vangen.

Een dergelijk economisch beleid waarbij er massaal gebruik gemaakt wordt van overheidsinterventies valt of staat echter met het vertrouwen in de economie. Op het moment dat investeerders hun vertrouwen in de munt kwijt geraken kan een land binnen enkele dagen en/of weken failliet gaan. Import wordt in mum van tijd onbetaalbaar en het verkrijgen van kredieten en buitenlandse investeringen valt in een zeer korte tijd weg.

De vraag is hoeveel risico de ECB nog wil nemen om dit Japans voorbeeld te volgen de komende decennia. Het alternatief, namelijk structureel orde op zaken stellen en de vorige crisis (en de aankomende) effectief uitzweten is amper nog een optie door het gevaar op onlusten en het demografische deficit om een dergelijke beslissing te nemen. En zodoende is er niet enkele sprake van een crisis bij de Europese Unie maar ook binnen de ECB. Dit totdat er onenigheid ontstaat binnen de ECB en een zwaargewicht zoals Duitsland niet meer akkoord blijft gaan met de huidige beslissingen…

Bronnen:

http://welt.de