ECB lijkt te hebben geleerd

Foto: Flickr

Er kan nieuwe onrust ontstaan op de financiële markten door de onstuimige politieke ontwikkelingen, aldus een waarschuwing van de Europese Centrale Bank (ECB) in haar halfjaarlijkse risicoanalyse.

Gisteren presenteerde ECB-vicevoorzitter Vítor Constâncio de analyse in Frankfurt, waarbij aangegeven werd dat het risico van een wereldwijde correctie van de financiële markten, en vooral de obligatiemarkten, is toegenomen.

Op 4 december gaan de Italianen naar de stembus en het ziet ernaar uit dat de hervormingen van premier Renzi zullen worden weggestemd.

Renzi zal daarop aftreden, zoals hij begin dit jaar beloofde en de afgelopen weken nog een paar keer bevestigde.

Het kan beschreven worden als een stomme zet van de premier, hij heeft het persoonlijk gemaakt.

Hierdoor zijn mensen eerder geneigd tegen te stemmen, wanneer zij de premier graag zien vertrekken.

En genoeg Italianen zien dat simpelweg wel zitten.

In het slechtste scenario leidt het tot paniek op de financiële markten, het omvallen van Italiaanse banken en het aan de macht komen van de populistische Vijfsterrenbeweging.

Zij zouden Italië uit de Europese Unie kunnen halen, wat voor de eurozone de doodsteek zou betekenen. De gemiddelde Italiaan zou het roest wezen.

Los hiervan komen er nog verkiezingen in Frankrijk, Nederland en Duitsland en ook die kunnen ontwrichtend zijn in alle mogelijke opzichten.

Uiteindelijk is het lood om oud ijzer.

Het gaat niet zo zeer om wat de reden zal zijn van financiële implosie maar dat er een reden zal zijn.

Dat het gepaard gaat met het al dan niet voortbestaan van de Europese Unie staat daar misschien wel gewoon los van.

Buiten de politieke risico’s signaleert de ECB nog andere mogelijke gevaren voor de financiële stabiliteit.

Europese banken zijn nog altijd bijzonder kwetsbaar, winstmarges hebben te lijden onder de bescheiden economische groei en dan hebben we het nog niet gehad over het grote aandeel onrendabele leningen.

De ECB gaf aan dat de grootste onzekere factor is hoe het economisch beleid in de VS eruit gaat zien en waarschuwt dat de Eurozone geraakt kan worden via de handel en beloofde protectionistische maatregelen van toekomstig president Trump.

Mochten de rente en inflatie in de VS verder gaan stijgen, kunnen we ook dat in Europa gaan merken.

Maar uiteindelijk gaat het er om dat de eerder ingeslagen weg van ondemocratische besluiten, financialisering van alles wat los en vast zit, een op schulden gebaseerde samenleving en een systeem dat mensen tot grondstof reduceert, geen enkele kans heeft op overleving.

En dat zouden we ook niet moeten willen.

Het gaat er om wat voor systeem er voor in de plaats zou moeten komen.

Een gezond, werkelijk democratisch, (financieel en politiek) Europees systeem, dat de uitdaging met Amerika aan kan.

Misschien niet eens zo moeilijk, gezien ook de financieel deplorabele staat van de VS.

Wat positief is, is dat de ECB eindelijk realisten werkzaam heeft.

Nu nog wat visionairs.

Bronnen: The Guardian, The Wall Street Journal, Financial Times