Italiaanse Euro-exit kan tegelijk zegen en vloek zijn

Het laatste referendum dat in Europa gehouden werd had uiteindelijk net iets grotere consequenties dan gedacht, namelijk een effectieve Brexit. Eind deze week komt echter opnieuw een potentieel economische bom de Eurozone binnen gewandeld, namelijk het Italiaanse referendum.

Op 4 december kunnen de Italianen namelijk stemmen omtrent enkele constitutionele veranderingen, voorgesteld door Eerste Minister Matteo Renzi. Onder meer het inkrimpen van de macht van de Italiaanse senaat staat op het programma al ligt de gemiddelde Italiaan hier absoluut niet wakker van.

In de realiteit zal dit referendum uitdraaien op een goed-of afkeuren van het Italiaanse beleid. Dit voornamelijk gefocust op het migrantenproblemen, de Eurocrisis en het Europese beleid. Renzi heeft zijn positie quasi gekoppeld aan het referendum. Een gegeven wat nu als een boemerang terug dreigt te keren. Helaas zal niet enkel de positie van Renzi in vraag worden gesteld maar het gehele Europese verhaal.

De bankencrisis heeft in Italië diepe wonden geslaan en dreigen niet enkel Italië maar de volledige Eurozone mee te slepen in de ondergang bij een verdere escalatie. Het aankomende referendum zal vermoedelijk een nederlaag worden voor Renzi en een opsteker voor de Five Star Movement.

Het grote probleem hiermee zijn de maatregelen die de Five Star Movement wil doorvoeren. Onder meer een referendum over een Italiaanse Euro-exit wil deze groepering doorvoeren, een gegeven wat realistischer lijkt dan sommigen denken. De Italiaanse bevolking heeft zwaar moeten inleveren tijdens de Euro-crisis en ziet geen enkel voordeel in een lidmaatschap van Europa. Zowel economische als op het vlak van migratie heeft het land niet veel steun ondervonden van de Noordelijke (Euro)landen waardoor de kans op een proteststem of stem voor de exit behoorlijk hoog is.

Indien beide scenario’s zich voltrekken (referendum Euro-exit + daadwerkelijke uitstap) dan zitten Europa en de Eurozone met een levensgroot probleem. Ook in Frankrijk en Spanje is de ontevredenheid groot wat ervoor zou kunnen zorgen dan ook deze landen een referendum dreigen te houden. Onder meer in Frankrijk kan dit mogelijks gebeuren na de verkiezingen, afhankelijk van de winnaar.

Dit alles kan beide diverse richtingen opgaan bij een Italiaanse exit. Ofwel het grondig herstructureren van de Eurozone naar een meer losse economische unie ofwel het verder vervormen naar een Noordelijke Eurozone, dit door een vrijwillige/gedwongen exit van diverse Zuidelijke lidstaten. In beide scenario’s zal Duitsland opnieuw een rol spelen met het vormen van een eigen unie met de buurlanden/gelijkgestemde zielen.

Op langere termijn behoeft dit geen ramp te betekenen aangezien beide helften van Europa op deze manier terug hun eigen weg kunnen gaan. Als dit de problemen van de gemiddelde Italiaan, Griek of Spanjaard zullen oplossen is echter een andere vraag…

Bronnen:

http://www.bloomberg.com