Hoe Rusland bewijst een geopolitieke kleuter te zijn

Rusland. Het grootste land ter wereld blijft de gemoederen bedaren. In België, in Nederland en ver daarbuiten.

Men probeert de overwinning van Trump in Poetin’s schoenen te schuiven en kwatongen beweren zelfs dat Rusland de ambitie heeft om de Baltische staten en delen van Oekraïne (opnieuw) te annexeren.

Kortom: much ado about Russia.

Men probeert graag het beeld op te hangen van Rusland als een nieuwe geopolitieke grootmacht met een hardnekkige geldingsdrang.

Dat laatste is wellicht correct. Poetin en de Russische overheid laten geen moment onbenut om het patriottisme, het nationalisme, en in zekere zin ook de xenofobie onder de Russische bevolking aan te wakkeren.

Russen zouden geen buitenlandse consumptiegoederen nodig hebben, en emigranten zouden geen “echte” Russen kunnen zijn.

Maar is Rusland wel een economische grootmacht? De roebel blijft ontzettend gevoelig aan de internationale olieprijzen (die tot nader order aan de dollar vast hangen) en sinds 2014 zijn er elk jaar 1 miljoen Russen onder de armoedegrens gezakt. Ondertussen zijn de pensioenfondsen genationaliseerd om de begroting te stutten en draait de beloofde privatisering van enkele staatsbedrijven aardig in de soep.

Eén van die privatiseringen bewijst dat Rusland geopolitiek niet zo sterk in haar schoenen staat als het Kremlin ons wil doen geloven.

Deze week verkocht de Russische overheid 19.5% van de aandelen van staatsoliebedrijf Rosneft aan het Zwitserse Glencore en het staatsinvesteringsfonds van… Qatar.

Dat laatste is zeer opmerkelijk: enerzijds bestrijdt Rusland de Islamitische Staat in Syrië, anderzijds verwerft een staat die beschuldigd wordt IS te financieren een strategisch aandelenpakket in de Russische olieproductie.

Er zijn heel wat bronnen die Qatar beschuldigen van (op z’n minst) financiële steun aan terreurgroepen als IS. In de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen kwam Wikileaks naar buiten met documenten die daar (bijna) onweerlegbaar bewijs van leveren.

Rusland zit dus nu een bijzonder vreemde situatie: Moskou bestrijdt én financiert IS. Enerzijds door bommen te gooien, anderzijds door Qatar dividenden uit te betalen. Als de Russen zich in de markt willen zetten als geopolitieke grootmacht, hadden ze Qatar beter uitgesloten van deelname aan de privatiseringsronde, zoals het gedaan heeft met investeringsfondsen in de EU en de VS.

Pittig detail: Qatar is een grote speler op de LNG-markt. Zoals u eerder kon lezen hier bij beurs.com dumpte EU-lidstaat Polen Rusland als belangrijkste energieleverancier onder het mom van het Derde Energiepakket, dat energiebevoorrading aan EU-lidstaten moet diversifiëren, ten voordele van Qatari LNG.

Rosneft wil van de verkoop van de aandelen aan Qatar gebruik maken om betrokken te worden bij de productie en het transport van LNG naar Europa. Een streep door de rekening van de Polen dus.

Bron: FD, NRC, Reuters, Sputnik

Foto: Valsts kanceleja/ State Chancellery