5 landen zorgen voor 50% van alle off shore constructies

Onderzoek van de Universiteit Amsterdam geeft aan dat 5 landen in de wereld betrokken zijn bij zowat de helft van alle belastingtransacties van multinationals. Via deze off shore routes wordt geld verplaatst naar het buitenland, om aan de Nederlandse of Belgische fiscus te ontsnappen.

Op maandag 14 augustus verscheen het bericht in de Belgische pers dat jaarlijks voor meer dan 220 miljard euro verplaatst wordt naar het buitenland, via de Belgische bedrijven. Nederland kent zowaar nog een sterkere ‘off shore cultuur’. Dit heeft te maken met de belangrijke positie die Nederland inneemt binnen tal van belastingconstructies.

Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam bracht een netwerk van relaties tussen landen, op vlak van belastingontwijking en geldstromen, in kaart. Via big data werden 98 miljoen bedrijven en 71 miljoen eigendomsrelaties bestudeerd.

“Wereldwijd zijn slechts vijf landen verantwoordelijk voor het kanaliseren van 47% van de off shore-investeringen van multinationals richting belastingparadijzen. Bovenaan de lijst, die uitsluitend uit hoogontwikkelde landen bestaat, staan Nederland en Groot-Brittannië als doorstroomland voor respectievelijk 23% en 14% van alle offshore-investeringsstromen vanuit belastingparadijzen.”

“Na Nederland en Groot-Brittannië komen Zwitserland (6 procent), Singapore (2 procent) en Ierland (1 procent). Het onderzoek richt zich op zogenoemde ‘Off shore Financial Centers’ (OFC). Dit zijn jurisdicties (bijna altijd landen) die zakelijke en financiële diensten verlenen aan bedrijven die daar niet zijn gevestigd, en op een schaal die veel groter is dan de economie van die jurisdictie.”

De onderzoekers van de UvA stellen dat de vijf ‘conduit-OFC’s’ (die we hoger hebben vernoemd) hun rol van doorstroomland vervullen vanwege hun goede reputatie, politieke stabiliteit en goed ontwikkelde rechtsstaat, en door de talrijke belastingverdragen die ze hebben met andere landen.

De analisten van de Universiteit van Amsterdam wijzen er op dat de Europese Commissie en de OESO de druk op strijd tegen (legale) belastingontwijking verhoogd hebben, vooral sinds het uitbreken van de financiële crisis, maar dat dit nog maar weinig effect heeft gehad.

Opvallend is dat er wereldwijd nog altijd geen eenduidige definitie bestaat – grappig genoeg – van wat bijvoorbeeld een OFC precies inhoudt. Ook de zwarte lijst van belastingparadijzen is dubieus te noemen en is voorwerp van politiek gelobby.

Zo werd het Groot Herdogdom Luxemburg van de lijst geschrapt, terwijl heel wat actoren binnen de EU na de Brexit het Verenigd Koninkrijk wél op de zwarte lijst willen krijgen. Monaco staat al geruime tijd op de lijst van belastingparadijzen, terwijl bijvoorbeeld de Panama-eilanden hier niet op terug te vinden zijn.

Bron: accountant.nl, Universiteit van Amsterdam, Nature – ‘Uncovering Offshore Financial Centers: Conduits and Sinks in the Global Corporate Ownership Network’