In Denemarken heeft de negatieve rente een omgekeerd effect

Een negatieve rente wordt beschouwd als stimulus om de economie van een land of regio een boost te geven. Het zou ervoor moeten zorgen dat particulieren en bedrijven massaal geld gaan lenen vermits het zo goedkoop is. Maar volgens een onderzoek van Bloomberg doet de negatieve rente in Denemarken net het tegenovergestelde.

Al sinds 2012 wordt er een negatieve rente gehandhaafd in Denemarken, het behoort daarmee tot één van de eerste landen ter wereld waar de rente onder nul is gezakt.

Bloomberg vond het dan ook gepast om de stand van zaken te onderzoeken en na te gaan of een negatieve rente op ‘lange’ termijn een positief effect heeft op de Deense economie.

Zolang de rente laag staat, en boven nul, wordt er veel geleend en minder gespaard, het gewenste effect dus. Maar er gebeurt iets eigenaardigs van zodra de rente onder de nul zakt.

Omdat mensen dit beschouwen als een teken van crisis en onheil, trekken ze hun leningen terug en schakelen ze over naar een bepaalde veiligheidsmodus waardoor ze meer gaan sparen.

Kasper Ullegaard, hoofd vaste inkomens bij Sampension in Kopenhagen, beschouwt deze reactie als een soort van voorzorg. Van zodra de rente onder de nul zakt, beginnen mensen te doemdenken en gaan ze ervoor zorgen dat hun koopkracht veilig wordt gesteld door middel van spaarreserves aan te leggen.

Volgens de macro-economische data van de Deense overheid klopt dit verhaal. Het aantal investeringen tijdens de periode (2012 – nu) van de negatieve rente ligt lager dan het aantal investeringen tijdens de periode (1990 – 2012) van de lage positieve rente.

Ullegaard ziet een duidelijk signaal op lange termijn. Hij ziet liever een verhoging van de rente tot net boven nul om particulieren en bedrijven opnieuw aan het investeren te krijgen.

Het effect is omgekeerd aan wat de bedoeling was. Ze belemmeren lenen in plaats van het te stimuleren.

Dit is alleszins een goede oefening en voorbeeld voor de Europese Centrale Bank. Het is een ernstige waarschuwing dat aantoont wat wel en niet werkt. Het is nu koffiedik kijken of Mario Draghi dit onderzoek al dan niet serieus zal nemen.

Bronnen: Beursduivel, Bloomberg

Foto: Rolands Umbrovskis – Flickr